معمولا در ماه‌هاى مارس و آوريل است ، تصوّر من بر اينست چون در اين دو ماه برفها آب مىشوند بخار آبى كه از ذوب شدن برفها برمىخيزد ايجاد باران مىكند . در فصل تابستان نسيم ملايمى از مغرب مىوزد . اين باد فرح بخش كه از هنگام غروب آفتاب جريان مىيابد شبانگاهان هوا را چنان خنك مىكند كه گاه مردم ناچار مىشوند لباس گرم بپوشند . بهار اصفهان از ماه فوريه آغاز مىگردد . از اين هنگام هوا كاملا صاف و سازگار ، و باغ و دشت و صحرا سراسر زيبا و خوش منظر مىگردد . زيرا در اواخر اين ماه شكوفه‌هاى درختان شكفته مىشوند ، و زودتر از همه درختان بادام شكوفه بر سر مىآورند . خشكى هواى پايتخت از تغيير سريعى كه يك ساعت پس از مرگ انسان يا حيوان در جسد آنها روى مىدهد كاملا مشهود مىگردد زيرا هوا سريعا در جسد نفوذ ، و رطوبت را بر طرف مىكند ، و بر اثر آن جسد متورّم مىشود . اثر ديگر خشكى هوا اين است كه ساقهاى پاهاى بيماران پس از رفع مرض ورم مىكند ، و اين عارضه پيش از سپرى شدن چند هفته بر طرف نمىگردد . اما چنان كه پيش از اين اشاره كرده‌ام هواى اصفهان بسيار خوب و سازگار است . از اين رو بيماريهايى كه بر مردمان اين شهر عارض مىگردد نه دردناك است و نه طولانى . بيماريهاى آميزشى در اين شهر زياد است . در كشورهايى كه هواشان رطوبى و ناسازگار است آثار اين بيماريها در روى پوست برخى از نقاط بدنشان نمايان مىگردد ، اما چون هواى اصفهان خشك است ترشحات زهرآگين اين بيماريها خشك مىگردد و روى پوست اثرى بر جاى نمىنهد . همچنين بر اثر خشكى هوا اشياء فلزى زنگ نمىزند . اصفهان از يك بلاى مهيب ديگر يعنى حريق كاملا در امان است زيرا همهء خانه‌هاى اين شهر از آجر و خشت و گل ساخته شده‌اند ، و هرگز شنيده يا ديده نشده كه حريق خانه‌اى به خانه‌هاى مجاور گسترش يابد و بدانها خسارت وارد آورد . زيرا اگر خانه‌اى دچار آتش سوزى شد پس از آن‌كه آتش اشياء چوبى و قابل احتراق را سوزاند خود به خود خاموش مىشود ، و ديوارها كه همه از جنس خاكند توسعهء حريق را متوقف مىكنند . آنچه در اين شهر بزرگ و پرجمعيت قابل تأمل و در خور تحقيق و تحسين است اينست كه با اين‌كه نه بر كنار درياست ، و نه به رودخانه‌هاى عظيم و قابل كشتيرانى دسترس دارد آگنده به انواع نعمتهاست . وسيلهء حمل و نقل اين شهر منحصر به چهارپايان مىباشد ، و چيزى نيست كه در آن نباشد شتران به آسانى بارهايى را كه